Nhiều cơ hội cho chuyển đổi số, nhưng DN chế tạo vẫn còn thờ ơ?

Chuyển đổi số giúp doanh nghiệp mở rộng tệp khách hàng, quyết định nhanh chóng, chính xác, tối ưu chi phí vận hành, tăng hiệu suất kinh doanh và sản xuất,… Tuy nhiên, theo số liệu các tham luận tại hội thảo Đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuyển đổi số tại Hà Nội vừa qua, các doanh nghiệp chế biến chế tạo dường như vẫn đang nằm ngoài công cuộc này.

Tỷ lệ doanh nghiệp ngành chế biến chế tạo vẫn đang chiếm tỷ lệ vô cùng khiêm tốn

Sáng ngày 9 tháng 11, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tập đoàn Meta tổ chức Diễn đàn Đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuyển đổi số. Sự kiện đã thu hút sự tham gia của đại diện nhiều bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp quan tâm đến hoạt động chuyển đổi số cả online và offline.

Sự kiện đã thu hút sự tham gia của đại diện nhiều bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp với nhiều thông tin hữu ích về các chiến lược chuyển đổi số trong dài hạn

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Bùi Trung Nghĩa - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho biết: Chuyển đổi số mở ra cơ hội cho tất cả các quốc gia đặc biệt là các nước đang phát triển có cơ hội để tăng trưởng nhanh hơn, vươn lên, thay đổi thứ hạng phát triển của quốc gia.

Thời gian qua, Đảng và Chính phủ Việt Nam đã quan tâm và chú trọng việc thúc đẩy thực hiện chuyển đổi số, phát triển kinh tế số dựa trên nền tảng khoa học và đổi mới, sáng tạo. Ở cấp cao nhất, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư thông qua đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 749/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030. Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương đã và đang xây dựng chiến lược và kế hoạch hành động của mình với nhiều chương trình,chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số để tăng cường năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Nhờ đó, hiện Việt Nam đã có ngành viễn thông và công nghệ thông tin tương đối phát triển làm cơ sở cho việc phát triển hạ tầng kỹ thuật số, kết nối số và các nền tảng ứng dụng số phát triển, các yếu tố cần thiết cho quá trình chuyển đổi số của Chính phủ và doanh nghiệp.

Theo ông Bùi Trung Nghĩa, với thị trường nội địa gần 100 triệu người, dân số trẻ chiếm tỷ lệ cao với 70% dân số sử dụng Internet (xếp thứ 13/20 quốc gia có số dân sử dụng mạng Internet 2 đông nhất thế giới) và có khoảng 72% dân số đang sử dụng điện thoại thông minh, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tốc độ phát triển kinh tế số ở mức khá trong khu vực ASEAN.

“Kinh tế số của Việt Nam năm 2021 đạt giá trị 21 tỷ USD, tăng 31% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp hơn 5% GDP của đất nước. Kinh tế Việt Nam đang thay đổi nhanh thông qua việc áp dụng công nghệ số. Dự kiến, nền kinh tế số của Việt Nam đạt 57 tỷ USD năm 2025, đứng thứ hai Đông Nam Á, tốc độ tăng trưởng 29%/năm” ông Bùi Trung Nghĩa thông tin trong hội thảo.

Nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số

Doanh nghiệp nhỏ lạc lối trong chuyển đổi số

Có nhiều cơ hội, nhưng theo các chuyên gia kinh tế, việc Việt Nam có thể tận dụng và nắm bắt cơ hội từ quá trình số hóa và chuyển đổi số hay không lại phù thuộc vào những cơ chế, chính sách hỗ trợ khu vực doanh nghiệp, nhất là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa bởi đây là khu vực đóng vai trò quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Theo thống kê của VCCI, hiện nay, cả nước có khoảng gần 900 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động với hơn 97% doanh nghiệp tư nhân ở quy mô nhỏ và vừa, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đóng góp tới 45% GDP, 31% vào tổng số thu ngân sách và thu hút hơn 5 triệu lao động. Phần lớn các doanh nghiệp vừa và nhỏ còn hạn chế trong việc thực hiện chuyển đổi số so với các doanh nghiệp lớn. Một chuyên gia trong lĩnh vực tư vấn chuyển đổi số cho các doanh nghiệp cho biết doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí chế tạo càng nằm ngoài cuộc chơi bởi tỷ lệ quá thấp và độ khó của ngành nhiều hạng mục và đòi hỏi độ chính xác cao”

Hoạt động chuyển đổi số trong cộng đồng doanh nghiệp thời gian qua đã diễn ra mạnh mẽ, nhằm đáp ứng sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của khách hàng cũng như nhu cầu quản lý. Nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng các giải pháp phần mềm, sử dụng nền tảng số vào hoạt động quản lý kế toán – tài chình, bán hàng, tiếp thị trực tuyến, quản lý kênh phân phối, quản trị kinh doanh hoặc tạo ra những sản phẩm, dịch vụ mới. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy, việc chuyển đổi số đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đối mặt với rất nhiều thách thức.

Báo cáo phân tích của công ty nghiên cứu thị trường Forrester (Mỹ) cho thấy, chỉ có 11% doanh nghiệp thành công trong quá trình chuyển đổi số, 89% doanh nghiệp còn lại lạc lối trong quá trình chuyển đổi số.

Theo đại diện của VCCI, chuyển đổi số của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam mới chủ yếu thực hiện ở những khâu đơn giản như phần mềm kế toán, dịch vụ điện toán đám mây, một chút trong khâu vận hành, marketing bán hàng và gần như không có doanh nghiệp thực hiện việc phê duyệt trực tuyến. Điều mà các doanh nghiệp cần xây dựng đó là nguồn lực cho việc thực hiện chuyển đổi số bên cạnh việc nhận thức cao đối với chuyển đổi số (651/1000 doanh nghiệp), nhưng chỉ có 47,5% doanh nghiệp thực hiện việc tái đào tạo và giữ nhân tài, và 35% tuyển mới nhân sự có kinh nghiệm trong chuyển đổi số.

Nhiều rào cản cần được hỗ trợ gỡ bỏ

Liên quan đến những thách thức đối với doanh nghiệp trong chuyển đổi số, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Duy Đông cho rằng: Qua cuộc khảo sát gần đây do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với USAID thực hiện về chuyển đổi số cho thấy, nhiều doanh nghiệp vẫn đang gặp khó khăn, rào cản để tiến hành chuyển đổi số. Cụ thể 60,1% doanh nghiệp phản ánh rào cản mà họ gặp phải khi chuyển đổi số là lo ngại chi phí đầu tư, ứng dụng công nghệ còn cao; 52,3% doanh nghiệp phản ánh khó khăn về thiếu nhân lực nội bộ để ứng dụng công nghệ số, thay đổi thói quen của doanh nghiệp, người lao động.

Trong khi đó, chuyển đổi số không chỉ là xu hướng mà còn là đòi hỏi của doanh nghiệp trong tiến trình hội nhập. Để tạo cơ hội cho doanh nghiệp chuyển đổi số thành công, thực hiện nội dung chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030, các bộ ngành, cơ quan quản lý và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cần phải tăng cường phối hợp và hợp tác để có thể đề xuất được các chính sách, chiến lược, kế hoạch, giải pháp và môi trường thuận lợi hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc nâng cao nhận thức và kỹ năng số, tiếp cận dịch vụ và các hỗ trợ của Chính phủ và các xu hướng công nghệmới để nhanh chóng thực hiện chuyển đổi số thành công và hiệu quả góp phần vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Chuyển đổi số cần nghiên cứu kỹ các case study

Cộng đồng doanh nghiệp cần coi chuyển đổi số là một phần của chiến lược kinh doanh của mình. Cùng với đó, chuyển đổi số phải được thực hiện dựa trên với năng lực và thực trạng của doanh nghiệp và phải hướng tới mục tiêu cuối cùng là nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nếu thực hiện chuyển đổi số mà  doanh nghiệp khó khăn hơn trong vận hành, kết quả kinh doanh chậm được cải thiện thì chưa thể coi là thành công.

Đại diện của VNPT cho rằng chuyển đổi số cần thực hiện một cách khôn khéo thông minh, nếu không biết bắt đầu từ đâu, không nên thực hiện chuyển đổi số theo phong trào mà nên học hỏi từ các case study của ngành (ví dụ thành công). Tìm những doanh nghiệp Việt Nam còn ít nhưng Thế giới có nhiều để nghiên cứu câu chuyện chuyển đổi số của họ để học hỏi kinh nghiệm.Tránh trường hợp bỏ ra một khoản tiền lớn đầu tư chuyển đổi số, đầu tư nhiều phần mềm nhưng vẫn thất bại do không tích hợp được, thiếu nhân sự triển khai,…