Thủ tướng: Ngoại giao kinh tế phải dựa trên 14 chữ: tình cảm, chân thành, tin cậy, bình đẳng, tôn trọng, hiệu quả, phát triển

Ngoại giao Việt Nam tiên phong, toàn diện, hiện đại, chủ động thích ứng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng - Đó là chủ đề của Phiên toàn thể về ngoại giao phục vụ phát triển đất nước sự kiện đầu tiên của chuỗi Hội nghị ngoại giao 31 đã được tổ chức cả trực tiếp và trực tuyến trên toàn quốc sáng 15.12.2021 tại Hà Nội. “Đây là nhiệm vụ lớn thể hiện quyết tâm, đồng lòng và hiệp lực của Ngoại giao với các cơ quan khác giúp phát triển kinh tế nước nhà nhưng thực hiện không dễ.” - Thủ tướng Phạm Minh Chính đã bày tỏ tại phiên toàn thể sáng nay.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh chụp ảnh với lãnh đạo Bộ Ngoại giao.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Bộ Trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn chủ trì phiên toàn thể ngoại giao phục vụ phát triển đất nước, tham dự phiên toàn thể có đại diện của Các bộ ban ngành, các địa phương, các Hiệp hội  trong đó có Hiệp Hội Cơ khí Việt Nam (VAMI) và các doanh nghiệp lớn trên cả nước tham gia.

Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn cho rằng nghiệm vụ ngoại giao trong nhiệm kỳ tới sẽ tập trung vào thảo luận 3 vấn đề. Thảo luận và đánh giá được xu thế lớn và mới của thế giới và khu vực, thời cơ và thách thức đối với Việt Nam để phục hồi phát triển kinh tế thực hiện thành công các chủ trương phát triển kinh tế xã hội trước xu thế hội nhập; Đề xuất phương hướng mới đề xuất các phương hướng triển khai hiệu quả ngoại giao kinh tế phát triển đất nước, phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc tạo ra môi trường hòa bình, ổn định, tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài cho phát triển; Làm rõ các biện pháp thực hiện chủ trương của đai hội XIIl xây dựng nền kinh tế của Việt Nam phát triển lấy người dân, địa phương, doanh nghiệp làm trung tâm.

10 tham luận được trình bày tại hội nghị thể hiện 4 góc độ đến từ các Bộ ngành, Đại sứ, Địa phương, Hiệp hộ và các Doanh nghiệp lớn.

Các đại biểu được nghe từ tham luận đến từ đại diện Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn với sự phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao trong việc xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam để nông sản Việt Nam có thương hiệu và nâng được giá trị trên trường quốc tế. Nông nghiệp Việt nam cũng sẽ được xây dựng theo hướng nông nghiệp xanh, kết nối tiêu dùng thông minh, được sản xuất chế biến và bảo quản nhằm đạt được giá trị cao hơn nữa,…

Bộ Kế hoạch và Đầu tư với những đề xuất chính thu hút đầu tư vào các lĩnh vực Việt Nam thiếu và khó thu hút nguồn vốn: Những dự án công nghệ cao; Những dự án công hay giáo dục, y tế,… Những lĩnh vực trọng tâm mà Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề ra trong tham luận đó là  đầu tư phát triển hệ thống tài chính ngân hàng, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, quản lý tài nguyên môi trường, chống sa mạc hóa, ngập úng tại tp HCM, phát triển nông nghiệp thông minh, trồng rừng cấp chứng chỉ trông rừng, công nghiệp 4.0 ưu tiên đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở nông thôn và đặc biệt các dự án tăng cường liên kết vùng với vùng đồng bằng sông Hồng, Tây Nguyên, Nam Trung Bộ,…

Đối với Bộ Thông tin và Truyền thông, công nghệ thông tin là lĩnh vực rất quan trọng đối với xây dựng chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Lĩnh vực này có nhiều vấn đề mới và khó kiểm soát nhất nhưng cũng sẽ hứa hẹn mang lại sự đột phát cho sự phát triển kinh tế của đất nước. Chủ quyền số, an toàn, an ninh mạng,… thách thức hoạt động ngoại giao trong thời gian tới để tìm hiểu kỹ hơn, nắm bắt nhanh hơn. Công nghệ thông tin có các vấn đề mới phát sinh: vấn đề chủ quyền số các công ty lớn thế giới – những đế chế về công nghệ, khi họ chi phối dẫn dắt hàng tỷ người trên thế giới và đôi khi còn lớn hơn cả chính quyền của một quốc gia. Nhiều nước khó can thiệp các “đế chế” này, chủ quyền số đang đứng trước nội hàm mới. Đơncử  như chủ quyền dữ liệu số mỗi quốc gia: thu thập xử lý dữ liệu mỗi quốc gia, dữ liệu tuân thủ quy định của mỗi quốc gia có phát sinh như gỡ bỏ các nội dung, xóa liên kết, quyền được lãng quên,… hay vấn đề tranh chấp chủ quyền dữ liệu chủ quyền quốc gia và an toàn thông tin mạng, quốc gia không an toàn không ổn định nếu quốc gia đó không có an toàn thông tin mạng. Khi mạng internet toàn cầu an toàn thì mọi người dân mới yên tâm chuyển dịch lên không gian mạng,…

Các đại biểu cùng nghe tham luận các trưởng đại diện Việt Nam ở nước ngoài đặc biệt tham luận của các đại sứ ở những địa bàn quan trọng đối với xuất nhập khẩu của Việt Nam như Hoa Kỳ, Trung Quốc và Liên Minh Châu Âu. Hòa Kỳ là thị trường lớn của Việt Nam đến cuối tháng 12, đạt 100 tỷ USD trong đó hơn 80 tỷ xuất siêu, điều này giúp cho Việt Nam phần nào cân đối được ngoại tệ, xử lý các vấn đền nội tại. Đại sứ tại Hoa Kỳ nhấn mạnh chúng ta cần duy trì thị trường này ổn định ít nhất 3 năm. Chúng ta cần nâng cao giá trị của Việt Nam, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, nhưng chúng ta cũng cần chuẩn bị các giải pháp trước những thách thức của hạ tầng số, hạ tầng xanh, và chuẩn bị nguồn nhân lực, đổi mới tư duy. Ông cũng nhấn mạnh đến vai trò của không gian mạng, bởi theo kinh nghiệm quan sát của ông, An ninh mạng còn tác động đến nhiều mặt hơn, và nó có thể tấn công và làm tê liệt mọi hoạt động kinh tế của một quốc gia,… Muốn vậy, chúng ta phải tham gia vào việc xây dựng luật chơi. Đối với đại sứ tại Liên Minh châu Âu, thì thực sự đây là thị trường Việt Nam có rất nhiều cơ hội cho xuất khẩu nông sản đặc biệt, chuối, bơ, dứa,… và quan trọng hơn đây còn là khối gồm nhiều siêu cường quốc rất mạnh với phát triển công nghiệp nặng, cơ khí và năng lượng xanh, năng lượng tái tạo, đặc biệt châu Âu nổi tiếng nhiên liệu hydogen… Họ lại đang muốn biến Việt Nam trở thành trung tâm năng lượng xanh sạch của khu vực và toàn cầu. Bên cạnh những đề xuất như các đại sứ khác, Đại sứ tại Trung Quốc nhấn mạnh mong muốn Đẩy mạnh truyền thông số cho ngoại giao, và phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và đặc biệt là đẩy nhanh số hóa dịch vụ công,…

Trong khi hai tham luận của đại diện đến từ địa phương có đại diện 2 địa phương  tiêu biểu là Cần Thơ và Quảng Ninh, đây là 2 địa điểm đã phát huy vai trò tiên phong về ngoại giao kinh tế quốc tế có thể trở thành những mô hình mẫu nhân rộng ra khắp cả nước. Là 2 tỉnh đại diện cho khối đồng bằng sông cửu Long, miền Nam  và khu vực Đông Bắc của Miền Bắc Việt Nam, với địa hình khác nhau, nhưng hai địa phương nều đều thành công trong việc ngoại giao với các thành phố các nước để thực hiện ngoại giao vắc xin và ngoại giao phát triển kinh tế hoặc sẽ đẩy mạnh trong phát triển liên kết vùng, tiểu khu vực.

Bên cạnh đó, là những tham luận rất quan trọng của Chủ tịch Phòng thương mại và Công nghiệp VCCI với phương châm gần giống Ngoại giao đó là Kinh tế đối ngoại so với Ngoại giao Kinh tế, với việc ký kết hợp tác với gần 200 Hiệp hội và các tổ chức trên thế giới,VCCI là tổ chức kết nối nhiều nhất các cuộc xúc tiến thương mại cho các doanh nghiệp trong nước và quốc tế;

Về phía tham luận của TCT Kinh doanh Vốn Nhà nước, họ đề xuất cho việc thành lập Quỹ kêu gọi đầu tư của Chính phủ cho việc phát triển kinh tế Nhà nước trong giai đoạn phục hồi và phát triển kinh tế giai đoạn tới. Tổng công ty Kinh doanh Vốn nhà nước bên cạnh việc tái cơ cấu các doanh nghiệp, với mong muốn thể hiện được vai trò như các nước trong khu vực và quốc tế là sẽ tận dụng được uy tín để có thể thu hút được những nguồn vốn vay rẻ hơn cùng với các nhà đầu tư chiến lược thực hiện vào các lĩnh vực kinh tế trọng điểm như công nghiệp cảng, sân bay, đầu tư công,… nhằm dẫn dắt nền kinh tế mục tiêu của Đại hội XIII đã đề ra.

Các điểm cầu tại các Tỉnh, thành phố tham dự Hội nghị Ngoại giao 31 

Ngọai giao kinh tế: Biến tư duy thành hành động!

Phát triển định hướng, chỉ đạo tại Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng: “Sau 30 năm đổi mới, chúng ta chưa bao giờ đạt được cơ đồ, tiềm lực uy tín vị thế như bây giờ. Từ trải qua chiến tranh (chống chủ nghĩa thực dân mới), giải phóng đất nước, chiến tranh bảo vệ hòa bình biên giới, bao vây cấm vận 10 năm, sau đổi mới nền kinh tế chủ yếu là viện trở (thu nhập bình quân đầu người 100 USD có thể nói từ làm không đủ ăn, thu không đủ chi và giờ là gần 4000 USD và một số tỉnh, GDP còn gấp đôi như Quảng Ninh), chúng ta trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2020, Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo An Liên Hiệp quốc 2020. Vậy giờ đây, trong nhiệm kỳ mới của ngoại giao 2022-2023, khi mà lần đầu tiên Ban Bí thư tổ chức một Hội nghị đối ngoại phạm vi cả nước sáng 14.12, chuẩn bị kỹ và phát triển sâu của Tổng bí thư có định hướng lớn cho hoạt động đối ngoại. Chúng ta vẫn tiếp tục công cuộc chống dịch Covid 19. Chúng ta đã có chủ trương, có công thức, có thuốc, có vắc xin, tự tin và mở cửa và chấp nhận và cụ thể là Chính phủ đưa ra lộ trình mở đường bay mở cửa kinh tế. Trong khó khăn, nhưng chúng ta đã thực hiện được đảm bảo Kinh tế vĩ mô ổn định: tỷ giá, lạm phát (1,8% trong 11 tháng), lãi suất đang kiểm soát tốt, các cân đối lớn tốt, vượt thu, nếu tháng 12 tốt thì vượt thu hơn 10% so với 2020, có gần 200.000 tỷ, hỗ trợ cho phòng chống dịch.

Chúng ta cũng thực hiện được nhiều các cân đối đặc biệt: Cân đối liên quan đến xuất nhập khẩu : qúy 2 và quý 3 âm đến  quý 4 xuất siêu. Tăng trưởng nông nghiệp âm, giờ xuất khẩu trên 47 tỷ vượt 5 tỷ trang trải cho nông dân; Cân đối năng lượng: các nước bên cạnh khủng hoảng năng lượng; Cân đối về lương thực thực phẩm đủ, có nước lớn vấn phải nhận giúp đỡ về gạo, chúng ta vẫn xuất khẩu gạo; Cân đối Thị trường lao động có đứt gãy, nghị quyết 128, xử lý được vấn đề này. Tuy nhiên, đầu tư công, ngân hàng, nhiệt điện Thái Bình, Cát linh vẫn còn vấn đề giải quyết.

Khó khăn còn lớn và nhiều: nhưng chúng ta cần phát triển năng lượng xanh, sạch cần quyết tâm lớn, tăng cường hợp tác với các nước. Chính phủ sẽ có Ban chi đạo, có tổ giúp việc tranh thủ để phát triển vấn đề này vì các nước mong muốn phát triển Việt Nam thành trung tâm năng lượng. Thu hút công nghệ xanh, tài chính xanh, kinh nghiệm quản trị quốc gia, thúc đẩy FTA còn chênh lệch, cần phát triển với nhiều thị trường hơn nữa tránh phụ thuộc vào một vài thị trường; Thúc đẩy cung ứng toàn cầu; Tham gia các vấn đề mang tính quốc tế.

Biến tư duy thành nhận thức và hành động cụ thế để triển khai Nghị quyết đại hội Đảng lần 13. Hội nghị đối ngoại toàn quốc lần đầu tiên tổ chức 14.12 thể hiện Đảng và Chính Phủ đánh giá ngành ngoại giao rất quan trọng phục vụ lợi ích phát triển quốc gia. Ngoại giao trong giai đoạn mới lấy “Dĩ bất biến ứng vạn biến, quyền lợi chính đáng là phải bảo vệ, cũng bảo vệ lợi ích quốc gia khác nếu chính đáng. Đề cao chủ nghĩa đa phương”.

Thủ tướng đưa ra Phương châm 14 chữ mà chính Thủ tướng đã vận dụng trong ngoại giao kinh tế tại các Hội nghị Cop 26, hay trong các buổi họp và làm việc tại các nước đã được bạn bè đánh giá cao, ủng hộ: tình cảm, chân thành, thể hiện tin cậy, bình đẳng (thể hiện với các nước như nhau), tôn trọng, hiệu quả, phát triển với mong muốn ngoại giao sẽ phát huy hơn nữa mềm dẻo và thích ứng hơn nữa trong bối cảnh mới.

Ông cho rằng nhiệm vụ của ngoại gia sẽ làm cho bạn bè quốc tế, cộng đồng quốc tế, các nước láng giềng yêu quý, tin cậy dựa trên nền tảng quan trọng lợi ích chung, không lợi ích cục bộ, lợi ích hài hòa; không phân biệt nước lớn nhỏ, … Bên cạnh đó, Ngoại giao kinh tế góp phần xây dựng thể chế. Ngoại giao là phải Nhạy bén chính trị, kinh tế, xã hội. Xây dựng một nền ngoại giao nhân ái,.. quật cường, kiên quyết linh hoạt cần phát huy yếu tố con người.

Một vấn đề hết sức quan trọng đó cũng là yếu tố liên quan đến con người “Hợp tác đào tạo nguồn nhân lực: lao động đẳng cấp quốc gia chưa đẳng cấp quốc tế” - Thủ tướng nhấn mạnh. Con người làm chủ mọi thứ, có con người mới có thể triển khai các chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế đất nước, chúng ta cần thu hút nhiều nhân tài thế giới nhiều hơn. “Hệ sinh thái sáng tạo và khởi nghiệp : từ rộng sang sâu, nâu sang xanh cần thúc đẩy sáng tạo” đây là vấn đề Thủ tướng đặc biệt quan tâm và định hướng toàn thể hội nghị lưu tâm. Đây cũng là vấn đề sống còn để phát triển đất nước đạt mục tiêu nước phát triển có thu nhập cao 2045.

Tại Hội nghị Thủ tướng nhấn mạnh vào những lĩnh vực cần Ngoai giao kinh tế; Covid; Nâng cao năng lực y tế, an sinh xa hội; Cơ sở hạ tầng; Cơ chế chính sách hài hòa chính sách tiền tệ và tài khóa,… Đặc biệt, Chuyển đổi nền kinh tế chiều rộng sang chiều sâu dựa vào nền tảng số, khoa học công nghệ, năng lượng xanh. Đây là cơ hội lớn, Việt Nam cần chớp được nếu không làn sóng đầu tư này sẽ dịch chuyển sang các nước khác. Vấn đề chống biến đổi khí hậu cũng rất cấp bách: bão, sạt lở, lún hiện hiện ở đồng bằng song cửu long, nếu không xử lý nhanh, mất người mất của; Cạn kiệt tài nguyên than, dầu, dân số già hóa, an ninh mạng, ổn định chính trị,…

Cuối cùng, Thủ tướng nhấn mạnh đến Ngoại giao văn hóa, và ông nhắc lại với toàn thể hội nghị đặc biệt các trưởng đại diện cần tuyên truyền mạnh về văn hóa, khi Việt Nam đã xếp Văn hóa ngang tầm các lĩnh vực quan trọng khác như chính trị, kinh tế, xã hội, du lịch… Văn hóa gắn với du lịch. Các trưởn Cơ quan đại diện tại nước ngoại cần làm để Việt Nam được công nhận thêm nhiều di sản vật thể và phi vật thể hơn nữa.